Jezierzany, gmina Postomino
Nazwa niemiecka: Neuenhagen, Amt
Nazwy przejściowe: Jeziorno, Jeziorzany, Wilejsko
Jezierzany wieś leży przy zachodnim brzegu jeziora Wicko. Od południowego wschodu graniczy z gruntami wsi Łącko, od południa z gruntami wsi Nacmierz, a od południowego zachodu z Jarosławcem.
O początkach wsi zachowało się niewiele informacji. W 1602 roku Kazimierz IX, książę pomorski z linii szczecińsko – wołogowskiej, aby móc łowić ryby, zbudował tu dom. Zmarł tu w 1605 roku. W tym okresie mógł już istnieć folwark książęcy.
Majątek położony na południowym brzegu jeziora Wicko był własnością rodziny von Pagel. Po I wojnie światowej dzierżawcą był Fritz Taucher. Dwór, w stylu neobarokowym, zbudowano w 1891 roku, a w 1920 dobudowano skrzydło wschodnie (dwór znajduje się przy szosie z Nacmierza do Jarosławca i obecnie pełni funkcje ośrodka wypoczynkowego). Park o powierzchni dwóch hektarów nie zachował swego pierwotnego kształtu.
W 1784 roku, oprócz folwarku są w Jezierzanach trzej poddani z sołtysem wolnym od powinności, 1 chałupnik i chata zarządcy. Wieś przy majątku rozwinęła się w XIX i XX wieku. Do 1920 roku kopano tu torf. W okresie międzywojnia w Jezierzanach znajdowały się: 2 gospodarstwa poniżej 5 ha, 30 od 5 do 10 ha, 4 do 20 ha i 1 powyżej 20 ha.
Podstawą gospodarki chłopskiej było mleczarstwo i hodowla świń. W 1818 roku wieś liczyła 98 mieszkańców, w 1885 – 218, w 1905 – 209, w 1925 – 221 i w 1939 – 204. Liczba gospodarstw domowych wynosiła w 1871 roku – 24, w 1905 – 39, w 1925 – 43 i w 1939 – 52 W okresie międzywojennym większość osób pracowała w rolnictwie i leśnictwie, pozostali w rzemiośle i handlu. 11 to urzędnicy, a 21 – robotnicy. Powierzchnia wsi w 1939 roku wynosiła 864 hektary, z tego część przypadało na jezioro Wicko.
W wiosce był młyn, kuźnia, sklep. Poczta docierała z Łącka, a od roku 1933 punkt pocztowy zlokalizowano w dawnym budynku majątku. Działała jednoklasowa szkoła z małym placem sportowym i ogrodem dla dzieci. Ostatnim nauczycielem niemieckim był Emil Moldenhauer, a przed nim uczyli tu: Jahn i Lenz. W latach 1911- 1912 na miejscu starej XIX wiecznej szkoły postawiono nowy budynek.
Ewangelicka ludność Jezierzan należała do parafii w Łącku. Wieś jest wielodrożnicą, która powstała przy drodze i majątku książęcym, znajdującym się na zachodnim krańcu. Zabudowa wioski składa się przeważnie z zabytkowych budynków. Interesująca jest zagroda nr 16 – w środkowej części wsi – składająca się z budynku mieszkalnego z 1860 roku w konstrukcji ryglowej, krytego strzechą, stodoły i obory ryglowej także krytej strzechą. Najliczniejszą grupę stanowią zagrody złożone z ryglowego domu mieszkalnego na rzucie kwadratu i stojąca obok stodoła z oborą częściowo murowaną, a częściowo w konstrukcji ryglowej.
O ponad 1 kilometr od wsi na północny zachód przy drodze do Jarosławca znajdowała się dawniej Głownica (niem. Aalkaten). Była tam zagroda chłopska i chętnie odwiedzana gospoda. W Głownicy odchodziła droga do Wicka Morskiego.
Wojska radzieckie zajęły wieś 9 marca 1945 roku.
Wieś liczy 34 gospodarstwa. Gospodarstwa rolne zajmują się również agroturystyką. W 1995 roku powstało tu Stowarzyszenie Przyjaciół Jezierzan.
Wieś liczy około 190 mieszkańców.
Autor: Jan Sroka
W 2025 roku wybudowano market Dino który oddano do użytku w sierpniu.
Pocztówki – Jezierzany
Jezierzany
Neuenhagen
Jeziorno
Jeziorzany
Wilejsko
Fundacja „Dziedzictwo” powstała w 1991 roku w Sławnie. Jej celem jest szeroko rozumiana ochrona zabytków archeologicznych Ziemi Sławieńskiej, a także ochrona krajobrazu kulturowego, którego częścią jest dziedzictwo archeologiczne.
Strona fundacji: archeo.edu.pl
